Những ngôi làng đặc biệt: Đệ nhất bát phương pháp danh hương.

Đây là dịp các em về quê nghỉ Tết cổ truyền; dân làng mới có điều kiện gặp gỡ, khích lệ

Trong làng cũng có rất nhiều người có học hàm, học vị giáo sư, tiến sĩ”. Dọc các con đường, những tà áo trắng thung thăng dưới bóng tre êm ả. Những đỉnh Thanh Tuyền, Vũ Tọa, Thi Đầu, Họa Các, Bài Phong… ngày xưa được dân làng làm vọng tiêu đánh tàu chiến của Pháp từ Ba Đồn lên càn quét.

Không còn cảnh học trò lụy đò bởi cây cầu mới bắc qua sông Gianh ở xã Văn Hóa vừa khánh thành. Tiếc thay, Lệ Sơn chỉ có 99 ngọn núi mà có đến 100 chim phụng hoàng. Ngoại giả, 10 dòng họ ở làng còn tổ chức lễ trao học bổng riêng. Hằng năm, vào ngày 26 tháng chạp âm lịch, làng Lệ Sơn lại mở hội trao thưởng cho các em đỗ ĐH, CĐ và những học trò đạt thành tích xuất sắc. Nếu em nào cần cù học tập ắt sẽ thành công.

99 ngọn núi không chỉ chở che cho lính và người dân những năm chống giặc ngoại xâm mà theo ông Nguyễn Văn Huyền, một người dân trong làng, đây còn là nơi tránh lũ. Hiện có trên 150 người là nhà giáo về hưu và gần 1. Trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, quân đội ta đã chọn 99 ngọn núi chạy dọc làng làm cứ cách mệnh.

Hang Lụy, hang Ong là căn cứ của Quân y 108 - nơi chữa bệnh, an dưỡng cho bộ đội trước khi quay lại đương đầu. Họ đi quanh làng thúc giục, cổ vũ học trò học bài”. Những ngọn núi vôi hùng vĩ, thái hoà bao bọc làng Lệ Sơn Để động viên con cháu cố kỉnh học hành, ngày xưa, các cụ lớn tuổi trong làng thường bảo: Đây là vùng đất linh, tiên thường hạ giáng.

Lấy học vấn làm đầu Chúng tôi tìm về Lệ Sơn khi năm học mới đã bắt đầu. Quanh năm không khí trong sạch, người dân ai cũng sống thọ…” - ông Huyền kể. Làng đứng đầu trong số 8 ngôi làng nổi tiếng nhất tỉnh Quảng Bình gồm: Sơn - Hà - Cảnh - Thổ - Văn - Võ - Cổ - Kim (Lệ Sơn, La Hà, Cảnh Dương, Thổ Ngoạn, Văn Hóa, Võ Xá, Cổ Hiền, Kim Nại) nên được mệnh danh là “Đệ nhất bát danh hương”.

Cảnh quan Lệ Sơn được một người con xa xứ họa bằng thơ rằng: Sông trong in thẳm da trời/Chập chùng núi biếc, ngời ngời trăng thanh. “Lệ Sơn như một vùng trời riêng ở miền Trung.

Con em ở Lệ Sơn luôn lấy sự học làm đầu. Ý thức hiếu học ở làng này được ông Trần Xuân Quế ví von: “Nhiều người làng bên thường bảo làng Lệ Sơn có mỏ vàng. Đã có rất nhiều bài thơ, bài ca ra đời truyền tụng làng Lệ Sơn. Ý người ta muốn nói rằng nơi đây sinh ra nhiều người tài”

000 nhà giáo Ông Nguyễn Văn Hà, người dân làng Lệ Sơn, tự hào cho biết: Năm nào làng cũng có vài chục em đậu đại học. “Đây là vùng đất nghèo, ai ai cũng ráng học để sau này bớt khổ. Kỳ tới: tài năng Bích La Đông Làng có gần 1. Truyền thuyết 99 ngọn núi Ông Trần Xuân Quế (75 tuổi, người làng Lệ Sơn) tự hào khoe vùng đất Lệ Sơn là một tuyệt bút kỳ công của tạo hóa.

Ông Hoàng Đình Bá, Chủ tịch Hội Khuyến học xã Văn Hóa, cho biết trong niên học này, toàn xã có 26 em đỗ vào các trường ĐH trên toàn quốc. Là một cựu giáo chức, ông Quế kể rằng ngôi làng này không chỉ nổi danh bởi sự hiếu học mà còn lưu truyền hàng chục câu chuyện cổ tích về địa danh, quá trình hình thành làng.

Ông Trần Xuân Quế ngâm nga những câu thơ viết về Lệ Sơn Người dân nơi đây thường truyền tai nhau truyền thuyết về đàn chim phượng hoàng và 99 ngọn núi. 000 nhà giáo đang giảng dạy trên cả nước. Quanh các ngọn núi cũng có hàng chục câu chuyện kỳ lạ.

Thế là, một con loay hoay mãi không tìm ra chỗ đậu nên đàn chim đành phải nhắm nhía ngôi làng rồi bay tiếp. Bầy chim chao lượn rồi định dừng chân trên những ngọn núi sau làng để “thưởng thức”. Đặc biệt, nhiều gia đình có từ 2-3 người làm nghề giáo. Từ đầu tới cuối làng là con đường đầy bóng tre xanh trải dài theo mép sông. Còn trong 5 năm trở lại đây, làng Lệ Sơn có 146 em thi đỗ ĐH, CĐ.

Từ xa xưa, vùng đất này có nhiều nhà nho dạy chữ, truyền thống hiếu học của con em trong làng đã được các tiền nhân vun đắp” - ông Bá lý giải. Cũng bởi vậy mà truyền thống hiếu học nơi đây được giữ gìn từ đời này sang đời khác.

Vào một chiều xuân, 100 con phụng hoàng trên đường bay từ Bắc vào Nam, khi tới vùng Lệ Sơn đã không cưỡng lại được vẻ đẹp của mảnh đất này. Sau này, 99 ngọn núi cứ cao dần lên, không chỉ che bão táp, nắng nóng mà còn tạo nên một dãy núi cao, đẹp bao bọc, bảo vệ làng.

Làng Lệ Sơn tựa bên dãy núi đá vôi có 99 ngọn kéo dài 4 km, mặt trước bao bọc bởi dòng sông Gianh thơ mộng. Vua Hàm Nghi cũng từng chọn Lệ Sơn làm nơi nghỉ chân trên đường chạy ra Hà Tĩnh để trốn giặc Pháp truy đuổi. Ông Quế nhớ lại: “Khi tôi còn bé, cứ mỗi khi đêm về, các thầy lại đánh trống báo hiệu giờ học.

Bao năm qua, Lệ Sơn không phải chịu sự tàn phá của bão lũ cũng như cái nắng, cái gió gay gắt của miền Trung.