Cơ hội xuất hay hay khẩu nông phẩm sang châu Âu.

Cũng tại buổi hội thảo, ông Stale Torstein Risa, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam cho hay, hệ thống SPS là một trong ba nội dung quan yếu nhất của tiến trình thương lượng FTA giữa hai bên

Bà Matheson lấy ví dụ, một doanh nghiệp Việt Nam muốn xuất khẩu nông phẩm sang Na Uy thì doanh nghiệp đó phải gửi đề nghị của mình cho cơ quan quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm của Việt Nam trước, sau đó cơ quan này sẽ tiến hành thanh tra đối với cơ sở của doanh nghiệp.

Song song, cơ quan quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm của nước thứ ba phải thiết lập danh mục các cơ sở xuất khẩu của nước mình và doanh nghiệp nằm trong danh mục đó mới có thể được xuất khẩu sang các nước EU/EFTA. Thụy Sĩ, Iceland và Na Uy đều có những điểm kiểm soát cửa khẩu chuyên rà soát các mặt hàng nông phẩm vào các thị trường EU/EFTA.

“Tuy nhiên, nếu hàng hóa rà soát bị giữ lại do những nghi ngại về an toàn thì hệ thống cảnh báo nhanh sẽ được gửi tới tất cả các nước trong hai khối”, bà Matheson lưu ý. Do vậy, nếu Việt Nam xuất khẩu được nông, thủy sản sang nước thành viên EU cũng có tức thị mặt hàng đó có thể tự do đi vào các nước thành viên EFTA.

Về căn bản, hệ thống SPS đối với các nước EFTA giống các tiêu chuẩn và quy định này của EU, đặc biệt đối với các mặt hàng có nguồn gốc động vật. Thùy Dung Các chuyên gia trong khối EFTA giới giới thiệu về hệ thống SPS - Ảnh: Thùy Dung EFTA là một kết liên kinh tế không lớn nhưng đây là khối có nhiều hiệp nghị thương nghiệp với liên minh châu Âu (EU), nên chi nhiều loại hàng hóa nếu đã vào được EFTA thì có thể di chuyển tự do giữa hai khối.

Đây là hiệp định thương mại tự do toàn diện, phù hợp với các nguyên tắc của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và đem lại lợi ích cho cả hai bên. Tuy nhiên, bà Matheson cũng nhấn mạnh, chỉ những mặt hàng nông sản đến từ các nước trong danh sách các nước thứ ba được EU ưng mới được thâm nhập vào thị trường EU/EFTA. Theo ông Trần chân thực, Vụ trưởng, đoàn trưởng đàm phán hiệp nghị thương mại tự do giữa Việt Nam và khối EFTA, đây là một kết liên kinh tế không lớn nhưng có tính năng động, đặc biệt, trong khối này có một số thị trường tiềm năng xuất khẩu của Việt Nam là Thụy Sĩ và Na Uy.

Đây là thông tin được đưa ra tại buổi hội thảo “Giới thiệu Hệ thống kiểm dịch động thực vật tại các nước EFTA” diễn ra ngày 1-10 tại Hà Nội. Để xuất khẩu sang hai khối này, ngoài hiểu biết về luật và quy định trong khối EFTA và điểm dị biệt giữa khối EFTA và EU các doanh nghiệp Việt Nam cần có những sản phẩm thật sự chất lượng vì sẽ không có một trường hợp nào ngoại lệ ngoài việc đáp ứng cáo tiêu chuẩn kỹ thuật trong SPS.

Từ cuối tháng 5-2012, Việt Nam đã tiến hành phiên thương thảo trước hết về FTA với khối EFTA và tới nay đã trải qua năm phiên đàm phán. Như vậy, các doanh nghiệp khi cần thông tin hệ trọng đến việc xuất nhập cảng, có hai kênh có thể hỏi về các quy định của thị trường: thứ nhất là qua văn phòng SPS Việt Nam; thứ hai là qua điểm hỏi đáp của mỗi quốc gia thành viên WTO.

Khi đã vào được danh sách nước thứ ba do EU cấp thì hàng hóa có cội nguồn động vật của các doanh nghiệp Việt Nam có thể đi khắp các nước trong hai khối này và tiếp cận cùng một hệ thống pháp lý.

Khi hàng hóa này đã vào được một trong các nước trong khối EFTA thì hàng hóa này sẽ không bị rà soát và được tự do lưu chuyển trong hai khối.

Ông Trần Việt Cường, chuyên viên văn phòng SPS Việt Nam cho hay, theo quy định của WTO, mỗi một quốc gia thành viên đều phải thiết lập một điểm thông báo và hỏi đáp quốc gia can hệ đến SPS. Hiệp nghị sẽ bao gồm các lĩnh vực như thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, đầu tư và các lĩnh vực khác mà hai bên quan hoài.

Theo ông Thực, để mở cửa thị trường hàng hóa, bên cạnh việc thương thuyết cắt giảm và loại bỏ quan thuế, thương thuyết về kiểm dịch động thực vật (SPS) có vai trò rất quan yếu trong việc tạo điều kiện cho hàng nông phẩm và thủy sản Việt Nam có thể xuất khẩu mạnh hơn sang thị trường các nước thành viên EFTA nói riêng và các nước châu Âu nói chung.

EFTA được thành lập năm 1960 như một khối mậu dịch cho các nước châu Âu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU).

Theo bà Tone Elisabeth Matheson, chuyên gia bản vấn cấp cao của Bộ Nông nghiệp và Thực phẩm Na Uy, nông phẩm có nguồn gốc động vật của Việt Nam khi xuất khẩu chỉ bị soát một lần tại các điểm kiểm soát cửa khẩu trong hai khối EU và EFTA. Khối EFTA có bốn thành liên là Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.